|
|
200 jaar Koninkrijk der Nederlanden
Tussen 2013 en 2015 bestaat het Koninkrijk der Nederlanden 200 jaar.
De belangrijkste data daarbij zijn:
30 november 1813 Willem Frederik komt in Scheveningen aan.
30 maart 1814 Willem Frederik benoemd tot soeverein vorst van Nederland.
16 maart 1815 Willem Frederik benoemd tot Koning Willem I.
21 september 1815 Kroning Koning Willem I in Brussel.
Ter ere daarvan worden in Nederland vijf nationale feesten gehouden:
zaterdag 30 november 2013 Herdenking Aankomst in Scheveningen.
zaterdag 29 maart 2014 Grote manifestatie over de grondwet in Den Haag.
september 2014 Evenement in Maastricht.
april 2015 Feest in Zwolle.
zaterdag 26 september 2015 Slotmanifestatie in Amsterdam.
Zodra er meer bekend is, zullen wij het programma hier vermelden.
Ook kunt u in de loop van de tijd meer informatie, feiten en achtergonden vinden rondom deze historische gebeurtenis
Wij vermoeden nog steeds, dat de verwachte troonsoverdracht in deze periode plaats vindt.
Willem Frederik, onze eerste Koning
Napoleon en de Franse overheersing
De machtige Napoleon
Napoleon Bonaparte grijpt in 1799 de macht in Frankrijk. Hij wil de leider zijn van een zo groot mogelijk rijk.
In 1806 benoemt hij zijn broer Lodewijk daarom tot vorst van het Koninkrijk Holland.
Lodewijk blijkt al spoedig een koning die de Nederlandse belangen voorop zet en relatief los van Frankrijk regeert.
Dat was niet wat Napoleon wilde. In 1810 moet Lodewijk dan ook aftreden; Nederland wordt een provincie van Frankrijk.
De ondergang van Napoleon
Napoleon heeft intussen een groot rijk onder zijn bewind gebracht. Dankzij hem worden de Verenigde Nederlanden één land met een centraal bestuur in Den Haag.
Maar na 1810 gaat het bergafwaarts met de machtspositie van Napoleon. Zijn leger leidt gevoelige nederlagen in Rusland en Pruisen.
Berichten hierover bereiken Nederland en zorgen voor onrust.
Onrust in Nederland
De Franse Tijd zorgde voor steeds meer onvrede onder de Nederlandse bevolking. Door berichten over de nederlagen van Napoleon ontstaat onder
de bevolking de hoop op toekomstige onafhankelijkheid. Na een eerste opstand in Amsterdam breidt de onrust zich over andere steden in Nederland uit.
Dit leidt ertoe dat veel Franse overheersers zich niet meer veilig voelen en het land ontvluchten.
De bondgenoten en de bevrijding
Op het moment dat veel Fransen terugkeren naar Frankrijk, vallen legers van bondgenoten uit Engeland, Pruisen en Rusland (de Kozakken) Nederland
binnen om ons land definitief van de Franse overheersing te bevrijden.
Uitroepen van de onafhankelijkheid
Aanhangers van Oranje komen samen
De afnemende kracht van Frankrijk is het teken voor de tegenstanders van Napoleon om over te gaan tot handelen.
Eén van die tegenstanders is Gijsbert Karel van Hogendorp. Hij is een aanhanger van de voormalige stadhouders Van Oranje-Nassau.
Van Hogendorp maakt plannen voor een nieuw Nederland, dat zou ontstaan als de Fransen het grondgebied zouden verlaten.
Hij vormt door middel van geheime bijeenkomsten een groep van medestanders om zich heen. Zo ontstaat het idee om Willem Frederik, de zoon van
voormalig stadhouder Willem V van Oranje-Nassau, terug te halen naar Nederland. Hij zou het hoofd van een centrale regering kunnen worden.
Een onafhankelijk Nederland
Aan de Franse overheersing is een einde gekomen en nieuwe buitenlandse bondgenoten verwerven invloed.
Daardoor ontstaat in Nederland een onduidelijke machtssituatie. Hieraan komt een einde op 21 november 1813.
Vanaf dan nemen Gijsbert Karel van Hogendorp en Frans-Adam van der Duyn van Maasdam het Algemeen Bestuur van Nederland voor hun rekening.
Leopold van Limburg Stirum neemt de militaire leiding. Onder leiding van dit ‘driemanschap’ verklaren de aanhangers van Oranje de onafhankelijkheid in Nederland.
Ook zorgen zij ervoor dat de zoon van voormalig stadhouder Willem V van Oranje-Nassau naar Nederland terugkeert.
Terugkeer van Willem Frederik naar Nederland
De landing van Willem Frederik
In 1795, toen Frankrijk Nederland binnenviel, was voormalig stadhouder Willem V van Oranje-Nassau naar Engeland gevlucht.
Bijna twintig jaar later keert zijn zoon Willem Frederik van Oranje-Nassau terug naar Nederland, op uitnodiging van het driemanschap.
Op 30 november 1813 komt hij in Scheveningen aan land. Het grootste deel van de bevolking is blij met zijn komst.
Behoefte aan herstel en verandering
De Franse Tijd en de slechte sociaal-economische situatie hebben ervoor gezorgd dat de Nederlandse bevolking verlangend uitkijkt naar het nieuwe bestuur.
De nieuwe machthebbers, Willem Frederik en het driemanschap, willen wel de macht herstellen, maar niet terugkeren naar de politieke toestand van voor 1795.
Toen lag de macht in handen van de toenmalige zeven provinciën en was het centraal bestuur zwak.
Een nieuw bestuur
De Nederlandse bevolking wil graag een versterking van het centrale algemeen bestuur. De groep rond Gijsbert Karel van Hogendorp had ter voorbereiding
op de komst van Willem Frederik al enkele bestuurlijke beslissingen genomen. Direct na zijn aankomst in Nederland, op 2 december 1813, aanvaardt
Willem Frederik het gezag (de soevereiniteit) over Nederland en bindt zich aan de Grondwet (‘onder waarborging eener wijze constitutie’).
Willem Frederik, Koning der Nederlanden
Na zijn aanvaarding van het gezag over Nederland stelt Willem Frederik een commissie in onder leiding van Van Hogendorp.
Deze commissie moet zich gaan buigen over de nieuwe grondwet. Op 29 maart 1814 wordt deze nieuwe grondwet aangenomen.
Zo ontstaat de zgn. ‘constitutionele monarchie’ in Nederland, wat betekent, dat de koning zich gebonden weet aan de grondwet.
Het Congres van Wenen
In de nazomer van 1814 begint het Congres van Wenen, met als doel om de nieuwe machtsverhoudingen in Europa vast te stellen.
Nadat Napoleon is verslagen willen de bondgenoten zich ervan verzekeren, dat Frankrijk nooit meer zo machtig zal worden.
Om dat te bereiken moet Frankrijk voortaan worden omringd door sterke “bufferstaten”. Daarom wordt besloten de Noordelijke en Zuidelijke
Nederlanden samen te voegen, om zo een sterk machtsblok tegen Frankrijk te vormen. Het nieuwe land wordt het Koninkrijk der Nederlanden, en
ongeveer het hele huidige Benelux-gebied valt onder het gezag van de koning.
De Prins van Oranje wordt Koning der Nederlanden
Op 16 maart 1815 krijgt Willem Frederik van Oranje-Nassau de titel Koning der Nederlanden en op 21 september 1815 wordt
hij officieel ingehuldigd. In ditzelfde jaar kondigt hij tevens een nieuwe grondwet af. In deze nieuwe grondwet wordt de Staten-Generaal gesplitst
in twee kamers: de Eerste Kamer en de Tweede Kamer. De koning bestuurt het land afwisselend vanuit Den Haag en Brussel.
Het Koninkrijk der Nederlanden
In de loop van de negentiende eeuw worden België en Luxemburg onafhankelijk van Nederland.
In 1848 krijgt Nederland een nieuwe grondwet die de democratie versterkt. Vanaf dat moment moeten ministers verantwoording gaan afleggen
aan het parlement in plaats van aan de koning, en kiezen burgers het parlement.
Aanvankelijk is slechts een kleine groep burgers kiesgerechtigd, maar het aantal kiesgerechtigden wordt in de loop der tijd steeds meer vergroot.
Langzaam vormt zich het Koninkrijk der Nederlanden met zijn democratische instellingen zoals we die vandaag kennen.
De eerste koning was Willem I der Nederlanden, prins van Oranje-Nassau. Hij werd in maart 1815 koning en was al vanaf 1813 soeverein vorst der Nederlanden.
Het koningschap is erfelijk en erfde tot 1887 over volgens het semi-salische erfopvolgingsstelsel.
In 1887 werd het Castiliaanse stelsel van kracht. In 1923 werd de opvolging beperkt tot in de derde graad van bloedverwantschap ten opzichte van de regerende koning.
In 1983 werd de absolute primogenituur als erfopvolgingsstelsel ingevoerd.
Het Koninkrijk der Nederlanden heeft tot nog toe de volgende staatshoofden gehad:
1815–1840, Willem 1
1840–1849, Willem II
1849–1890, Willem III
1890-1898, Emma, als Koningin-regentes der Nederlanden
1890–1948, Wilhelmina
1948–1980, Juliana
1980–heden, Beatrix
|
|
|
